ምዕሩይ ትግርኛ ብዓይኒ ድጅታል ዓለም

ትግርኛ ኣብጉግል ትርጉም ብዝጸፈፈ መገዲ ንምእታው ክልተ ነገር የድሊ። እቲ ቀዳማይ እንግሊዝን ትግርኛን ብግቡእ ምፍላጥ ኮይኑ። እቲ ካልኣይ ከኣ ከመይ ገርና ነቲ ናይ ጎግለ ትርጉም ሶፍትዌር ትርግኛና ንምህሮ እዩ። ንሓደ ቆልዓ ትግርኛ ክትምህሮ ተኾንካ፣ ትግርኛ ጥራይ ዘይኮነ ክትፈልጥ ዘለኻ፣ ንቖልዓ ከመይ ክትምህር ከምዘለካ ምፍላጥ'ውን የድሊ። ኣብዚ ናይ ጉግል ትርጉም ከኣ - ቆልዓ ዘይኮነ ኮምፒተር ኢና ክንምህር። ብእንግሊዝ Machine Learning ዝበሃል ቴክኒክ ተጠቒሞም እዮም ጉግል ነዚ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ሰሪሖሞ። ስለዚ ንኮምፒተር ንምህር ከምዘለና ዘኪርና ብ ጥንቃቐን ብዘየደናግር መገዲ ምስ እንትርጉም ዝበለጸ ውጽኢት ክንረክብ ንኸእል። እዚ ኣብታሕቲ ተሰሪዑ ዘሎ ምኽርታትን፣ "ዝበለጸ ትግርኛ እዚ እዩ" ክንብል ኢልና ዘይኮነስ። ነቲ ናይ ጉግል ሶፍትዌር ኣሰራርሑ ርኢና፣ ንዕኡ ብምስምማዕ ዝተዳለወ መሪሕ ምኽርታት እዩ። ክላህና ነቢብና ብሓባር ስሩዕ ትርጉም ከነበርክት ንላቦ።

ብቐዳምነት!
ትግርኛ ኣብ ጉግል ትርጉም ምእታው ብ ሸለልትነት ዝርአ ነገር ኣይኮነን። ሓደ ሓደ ግዜ ከምዝረኣናዮ። ጌጋ ትርጉም ምእታው ወይ ብላቲን ፊደላት (abc) ጽሒፍካ ምትርጓም። ፍጹም ክተርፍ ዘለዎ ነገር እዩ።

ጾታዊ ትርጉም

ናይ እንግሊዝ ሕቶ "How are you?" ንወዲ ወይ ንጓል ሓደ እዩ። ኣብ ትግርኛ ደኣ ከመይ ይተርጎም ምስ እንብል። ብዙሕ መልሲ ኣለዋ። ብብዝሒ "ከመይ ኣልኻ/ኺ" ተተርጐማ ንሪኣ ኢና። እንተኾነ ግና፣ ኣብዚ ጉግል-ትርጉም "ኻ/ኺ" ከም ክልተ ኣማራጺ ምዃኑ ኣይርድኦን እዩ። ናብ ጌጋ'ውን ክመርሕ ይኽእል።

ከምዚ ዓይነት ጾታዊ ትርጉም ኣብ ብዙሓት ቋንቛታት ስለ'ዘሎ መልሲ ዝረኸበ ሕቶ እዩ። ናይ ጉግል ዶክመንት ከምዝሕብሮ። "How are you?" ከም ክልቲ'ኡ ጌርና ክንትርጉሞ ንኽ'እል። ከም "ከመይ ኣልኻ" ን "ከመይ ኣልኺ" ን። ስለዚ ምስቲ ናይ ጉግል ኣሰራርሓ ሓቢርና ክንከይድ ስለ ዘለና ሓዲአን ክንትቀም ኣለና ድኣምበር "ከመይ ኣልኻ/ኺ" ክንብሎ የብልናን። ንዝኾነ ናይ እንግሊዝ ምሉእ ሓሳባት "you" ዘብል ዘለዎ በዚ ሕጊ ክንክተል ኣለና።

ጉግል ንሓደ ምሉእ ሓሳባት ብብዙሓት ሰባት ክትርጎም ስለዝሓትት። ደቀንስትዮ ተርጎምቲ ብናይ ደቀንስትዮ ኣገባብ ተተርጒመን ደቀተባዕትዪ ከኣ ብናይ ደቅተባዕትዮ ኣገባብ ተተርጒሞም፣ ጉግል ክልቲኡ ዓይነት ክረክብ ይኽእል፣ ከከም ኣድላይነቱ (context) ከኣ ክጥቀመሉ እዩ።

ኣብ ግእዝ ዝርከቡ ኣብ ትግርኛ ዘየድልዩ ፊደላት

ኀ፡ ሠ፡ ፀእዞም ፊደላት እዚኣቶም ብ ሀ፡ ሰ፡ ጸ፡ ስለ ዝትክኡ፡ ድምጾም’ውን ተመሳሳሊ ብምዃኑ፡ ኣብ ትግርኛ ምዝውታሮም ኣየድልን።
ንኣብነት ህጹጽ ህፁጽ ህፁፅ ህጹፅ ኅፁጽ ኅፁፅ ኅጹፅ ኅጹጽ
እዚ ን ጉግል ትርጉም መሊሱ ዘደናግር ደኣምበር ዝህቦ ጥቅሚ የብሉን።
ሷ፡ ሟ፡ ቧ፡እዚኣቶምን ተመሳሰልቶምን’ውን ኣብ ትግርኛ ቦታ የብሎምን
ጐ፡ ኰ፡ ቈድርብ ድምጺ ዘሎዎም ፊደላት (ጐ፡ ኰ፡ ቈ) ኣብ ካዕብን ሳብዕን ድርብ ድምጺ የብሎምን
ጐ፡ _፡ ጒ፡ ጓ፡ ጔ፡ ጕ፡ _
ኰ፡ _፡ ኲ፡ ኳ፡ ኴ፡ ኵ፡ _
ቈ፡ _፡ ቊ፡ ቋ፡ ቌ፡ ቍ፡ _

ኣጠቓቕማ ”ናይ”

"ናይ" ካብቶም ብብዝሒ ንጥቀመሎም ቃል እዩ። ዝበሐ ግዜውን ኣብ ዘይቦቱ'ኡ ይርከብ ናብነት

እሩም ግጉይ
ደርሆ ማይ ደርሆ ናይ ማይ
ኣድጊ በረኻ ኣድጊ ናይ በረኻ
መሳዅቲ ሰማይ ናይ ሰማይ መሳዅቲ
ሳሎን ቍንጅና ናይ ቍንጅና ሳሎን

ስርዓተ ነጥቢ፡ ምልክት ሕቶ

እቲ ባህላዊ ምልክት ሕቶ (፧) ኣብ ዘመናዊ ኣጸሓሕፋ ብ (?) እናተተክአ ይኸይድ ስለ ዘሎ፡ (?) እንተ ተጠቀምና ይምረጽ

ብዛዕባ ኸ፡ ቐ

”ቀ” ክፈኵስ ከሎ፡ ”ቐ” ይኸውን። ከ ክፈኵስ ከሎ ”ኸ” ይኸውን። ብቕድሚኡ ዘሎ ፊደል ተሪር ወይ ተደማጺ ምስ ዝኸውን፡ እቲ ”ቀ” ወይ ”ከ” ፈዂሱ፡ ”ቐ” ወይ ”ኸ” ይኸውን።

ንኣብነት፦ ቅርሺ - ”ትምዩን” ዝብል ቃል እንተ ወሲኽናሉ፡ ትምዩን ቅርሺ (”ን” ፈኲስ ስለ ዝድመጽ እቲ ፊደል ኣይቅየርን)። “ክልተ” ዝብል እንተ ወሲኽናሉ ግን “ክልተ ቕርሺ” ንብል (”ተ” ተሪሪ ወይ ተደማጺ ስለ ዝዀነ፡ እቲ ፊደል ይቕየር)። ”ቀሺ” ንዝብል ቃል ”ብ” ዝብል ተሪር ድምጺ ክቕድም ከሎ፡ እቲ ”ቀ” ናብ ”ቐ” ተቐይሩ ይፈኵስ፡ - ስለዚ ብቐሺ ንብል እምበር ብቀሺ ኣይብሃልን።

ብሳድስ እምበር ብካዕብ ዝጅምር ቅጽል የልቦን

ንኣብነት

እሩም ግጉይ
ጽቡቕ ጹቡቕ
ክፉእ ኩፉእ
እሱር ኡሱር
ምሩጽ ሙሩጽ

ክሳዕ/ ክሳብ

”ክሳዕ” ግዜ የመልክት፡ ”ክሳብ” ቦታ የመልክት

እሩም ግጉይ
ክሳዕ ሰዓት ሓደ ጸኒሐ ክሳብ ሰዓት ሓደ ጸኒሐ
ክሳብ ዓዲ ሃሎ ተጓዒዝና ክሳዕ ዓዲ ሃሎ ተጓዒዝና
ክሳዕ ስጋዕ/ ግሳዕ
ክሳብ ስጋብ /ግሳብ
ንግዚኡ/ ክስዖይ/ ንሓንሳእ ስጋዒትለይ/ ስጉዒትለይ/ ኩስዒትለይ

ስለ /ምስ/ ከም/ እንተ/ ብዘይ

እዘን ቃላት እዚአን ካብቲ ግሲ ተፈልየን ክጽሓፋ ይግባእ

ስለ ዝመጸ ስለዝመጸ ግጉይ
እንተ ሓለፈ እንተሓለፈ
ምስ ከደ ምስከደ
ከም ዝረአናዮ ከምዝረአናዮ
እንተ ዘይመጸ እንተዘይመጸ
ብዘይ ምኽንያት ብዘይምኽንያት

መገዲ/ መንገዲ

እእቲ ልክዕ ኣገባብ መገዲ እዩ። ይኹንምበር ”መንገደኛ” እምበር ”መገደኛ” ኣይንብልን። ስለዚ መንገደኛ(ታት) ንምባል እንተ ዘይኰይኑ፡ ኣብ ኵሉ ካልእ መገዲ ዝብል ንጥቀም።

መዓልታት ሰሙን

እሩም ግጉይ
ሰኑይ ሶኒ
ሰሉስ ሶሉስ
ረቡዕ ሮቡዕ
ሓሙስ
ዓርቢ
ቀዳም
ሰንበት ሰምበት

ኣዋርሕ

እሩም ግጉይ
መስከረም
ጥቅምቲ
ሕዳር
ታሕሳስ
ጥሪ
ለካቲት (የካቲት)
መጋቢት
ሚያዝያ ማዝያ
ግንቦት ግምቦት/ ጉምበት /ጉምቦት
ሰነ
ሓምለ
ነሓሰ

ሕብርታት

እሩም ግጉይ
ቀጠልያ ቃጠልያ
ሰማያዊ ሰሚያዊ
ሓሙዅሽታይ ሓዅምሽታይ
ወይናይ ሊላ / ቪዮላ

ቍጽርታት (ኣሃዛዊ፡ ተርታዊ)

እሩም ግጉይ
ሓደ
ክልተ
ሰለስተ
ኣርባዕተ
ሓምሽተ ሓሙሽተ
ሽድሽተ ሽዱሽተ
ሾብዓተ ሸውዓተ / ሾውዓተ
ሸሞንተ
ትሽዓተ
ዓሰርተ
ዓሰርተው ሓደ ዓሰርተ ሓደ
ዓሰርተው ክልተ ዓሰርተ ክልተ
ዓሰርተው ሰለስተ
ዓሰርተው ኣርባዕተ
ዓሰርተው ሓምሽተ
ዓሰርተው ሽድሽተ
ዓሰርተው ሾብዓተ
ዓሰርተው ሸሞንተ
ዓሰርተው ትሽዓተ
ዕስራ ዒስራ
ዕስራን ሓደን ዒስራን ሓደን
ዕስራን ትሽዓተን
ሰላሳ
ኣርብዓ ኣርባዓ
ሓምሳ ሓሙሳ
ስሳ ሱሳ
ሰብዓ
ሰማንያ
ተስዓ ቴስዓ
ሚእቲ ምኢቲ
ሚእተን ሓደን
ሽሕ ሺሕ
ሽሕን ሓደን ሺሕን ሓደን
ቀዳማይ መበል ቀዳማይ
ካልኣይ መበል ካልኣይ
ሳልሳይ መበል ሳልሳይ
ራብዓይ ራባዓይ/ መበል ራብዓይ
ሓምሻይ ሓሙሻይ/ መበል ሓምሻይ
ሻድሻይ ሻዱሻይ/ መበል ሻድሻይ
ሻብዓይ ሻውዓይ/መበል ሻብዓይ
ሻምናይ መበል ሻምናይ
ታሽዓይ መበል ታሽዓይ
ዓስራይ መበል ዓስራይ
መበል ዓሰርተው ሓደ
መበል ዕስራን ክልተን
መበል ሽሕን ሚእትን